| किल्ल्याचे नाव | अवचितगड किल्ला |
|---|---|
| समुद्रसपाटी पासून उंची | 950 |
| किल्ल्याचा प्रकार | गिरीदुर्ग |
| ट्रेकिंगची सोपेपणा-कठीणपणाची पातळी | मध्यम |
| किल्ल्याचे ठिकाण | रायगड |
| पायथ्याजवळचे गाव | |
| किल्ल्याची वेळ | |
| ट्रेकिंग ला लागणारा वेळ | पिंगळसई मार्गे गडावर पोहोचायला साधारणतः एक तास लागतो, तर पडम मार्गे दोन तास लागतात. |
| प्रवेश शुल्क | |
| राहण्याची सोय | गडावर राहण्याची कोणतीही व्यवस्था नाही. |
| जेवणाची सोय | गडावर जेवणासाठीची कोणतीही व्यवस्था नाही. तुम्हाला स्वतःच जेवण घेऊन जावे लागेल. |
| पाण्याची सोय | गडावर वर्षभर पिण्यायोग्य पाणी उपलब्ध आहे. |
अवचितगड किल्ला माहिती मार्गदर्शन | Avchitgad Fort Information Guide in Marathi
अवचितगड किल्ला संक्षिप्त माहिती दक्षिण कोकणात रोहाजवळील डोंगरांमध्ये अवचितगड हा किल्ला आहे. हा किल्ला कुंडलिका नदीच्या काठावर आहे आणि जंगलाने वेढलेला आहे. इथे गेल्यावर तुम्हाला खूप छान वाटेल. रोह्यापासून ५ किमी अंतरावर असलेल्या पिंगळसई गावातून या गडावर जाण्याचा मार्ग आहे. या मार्गावर तुम्हाला खूप झाडे दिसतील. हा किल्ला कुंडलिका नदीच्या संरक्षणासाठी बांधला गेला होता.
अवचितगड किल्ला पाहण्यासारखी ठिकाणे
तोफ, टेहळणी बुरुज
मेढा गावातून आपण बुरुजाखालील वाटेने गडावर जाऊ शकतो. या वाटेत एक वीरगळ आहे. गडावर गेल्यावर उजव्या बाजूला एक दगडी पाण्याचे भांडे आहे. पुढे एक तोफ आहे. उत्तर टोकावर एक बुरुज आहे, त्यावर भगवा ध्वज आहे. मध्यात एक टेहळणी बुरुज आहे.पाण्याचे टाकं, तोफ, तटबंदी, तलाव
किल्ल्याच्या उत्तर भागातून परत प्रवेशद्वाराकडे येताना आपल्याला दक्षिण दिशेला एक उध्वस्त वास्तूचा चौथरा दिसतो. उजव्या बाजूला एक पाण्याचे टाकं आणि तोफ आहे. थोडे पुढे जाऊन आपल्याला किल्ल्याचा मध्य भाग पहावयास मिळतो, जो पूर्व-पश्चिम दिशेने बांधलेल्या तटबंदीने सुरक्षित केला आहे. तटबंदीच्या उजव्या बाजूला प्रवेशद्वार आहे, तर डावी बाजूची तटबंदी ढासळलेली आहे. त्यातून आत प्रवेश केल्यावर बुरुजाच्या भिंतीवर शरभ शिल्प कोरलेला दगड आपले लक्ष वेधून घेतो. पुढे जाऊन एक मोठा तलाव आहे. तलावाजवळ महादेव मंदिर आहे, ज्यात एक शिलालेख आहे. त्याच्या पुढे उध्वस्त वास्तूचे अवशेष आहेत.विहीर, पिंगळाई देवीचे मंदिर
यानंतर आपण परत येऊन तटबंदीत असलेल्या छोट्या प्रवेशद्वारातून आत शिरतो. आत प्रवेश केल्यावर उजव्या बाजूला विहीर आहे. विहिरीच्या पुढे एक बुरुज आहे. बुरुजाच्या पुढे उध्वस्त वास्तूचे अवशेष आहेत. त्यासमोर टाक्यांचा समुह आहे. एका टाक्याच्या भिंतीवर एक घुमटी आणि बाजी पासलकरांचे असल्याचे मानले जाणारे वीराचे दगडावर कोरलेले शिल्प आहे. या टाक्यांच्या समुहाजवळ पिंगळाई देवीचे छोटेसे मंदिर आणि एक दीपमाळ आहे.तटबंदी व बुरुज, गुहा
पुढे किल्ल्याची पूर्व-पश्चिम दिशेने पसरलेली दुसरी तटबंदी आहे. त्याच्या प्रवेशद्वारातून बाहेर पडल्यावर दक्षिणेकडे जातांना उध्वस्त वास्तूचे चौथरे पाहायला मिळतात. पुढे पूर्व-पश्चिम पसरलेली तिसरी तटबंदी आहे. त्याच्या दोन्ही बाजूला उध्वस्त बुरुज आहेत. मध्ये टेहळणी बुरुज आहे, ज्यावर चढण्यासाठी पायर्या आहेत. या तटबंदीत असलेल्या किल्ल्याच्या दक्षिण प्रवेशद्वारातून बाहेर पडल्यावर एक लाकडी पूल आहे. तो ओलांडून गेल्यावर समोर एक उंचवटा दिसतो. त्याच्या डाव्या बाजूने (पूर्वेकडून) जाणार्या पायवाटेने वळसा मारुन पश्चिमेकडे आल्यावर एक नैसर्गिक गुहा आपल्याला आकर्षित करते. ही गुहा पाहून परत किल्ल्याच्या प्रवेशद्वारापाशी आल्यावर आपली गडफेरी पूर्ण होते. ही गडफेरी साधारणपणे एक तासात पूर्ण करता येते.
अवचितगड किल्ल्यावर कसे जायचे ?
मेढा मार्ग:
मुंबई-रोहा मार्गावर रोह्याच्या अगोदर ७.५ किलोमीटरवर असलेल्या मेढा गावात उतराल. गावातून विठोबा मंदिर शोधून त्याच्या मागच्या बाजूला गडावर जाण्याची वाट सापडेल. ही वाट दाट जंगलातून जाते, म्हणून वाट चुकू नये म्हणून काळजी घ्या. या मार्गाने जाऊन तुम्ही एक तासात गडावर पोहोचू शकता. वाटेत तुम्हाला एक पडका बुरुज लागेल. या बुरुजावरून तुम्हाला डाव्या बाजूला कुंडलिका नदीची खोरी आणि मेढा, पिंगळसई ही गावे दिसतील.पिंगळसई मार्ग:
मुंबई किंवा पुणेहून रोह्याला आल्यावर तुम्हाला पिंगळसई गावात जावे लागेल. रोह्यापासून हे गाव साधारणतः ५ किलोमीटर अंतरावर आहे. या गावापासून गडावर जाण्यासाठी तुम्हाला दीड तास चालावे लागेल. ही वाट सरळ असल्याने तुम्हाला सहज गडावर पोहोचता येईल. वाटेत तुम्हाला एक युद्ध शिल्पही दिसेल.पडम मार्ग:
अवचितगडावर जाण्याचा आणखी एक मार्ग म्हणजे पडम गाव. रोह्याला जाताना तुम्हाला एक जुना कागद कारखाना दिसेल. या कारखान्याच्या मागच्या बाजूला गडावर जाण्याची वाट आहे. या वाटेने तुम्हाला गडावर पोहोचायला दोन तास लागतील.