| किल्ल्याचे नाव | हरिहर किल्ला |
|---|---|
| समुद्रसपाटी पासून उंची | 3500 |
| किल्ल्याचा प्रकार | गिरीदुर्ग |
| ट्रेकिंगची सोपेपणा-कठीणपणाची पातळी | मध्यम |
| किल्ल्याचे ठिकाण | नाशिक |
| पायथ्याजवळचे गाव | |
| किल्ल्याची वेळ | |
| ट्रेकिंग ला लागणारा वेळ | |
| प्रवेश शुल्क | |
| राहण्याची सोय | किल्ल्यावर राहण्यासाठी एक इमारत आहे. या इमारतीत १० ते १२ जण राहू शकतो. |
| जेवणाची सोय | किल्यावर जेवनाची सोय नाही. |
| पाण्याची सोय | किल्ल्यावर नेहमीच पाणी असते. |
हरिहर किल्ला माहिती मार्गदर्शन | Harihar Fort Information Guide in Marathi
हरिहर किल्ला संक्षिप्त माहिती नाशिक जिल्ह्यातल्या सेलबारी, डोलबारी, अजंठा, सातमाळ आणि त्र्यंबक या डोंगरांवर बरेच जुने किल्ले आहेत. यातलाच एक प्रमुख किल्ला म्हणजे त्र्यंबक रांगेतला हरिहर किल्ला. खूप पूर्वी, महाराष्ट्राच्या बंदरांवरून येणारा माल नाशिकच्या बाजारपेठेत नेण्यासाठी वेगवेगळे घाट वापरले जायचे. यापैकी एक घाट म्हणजे त्र्यंबक रांगेतला गोंडा घाट. या घाटाचा काळजीपूर्वक पाहिरावा करण्यासाठीच हरिहर आणि भास्करगड हे किल्ले बांधले गेले होते.
नाशिकच्या पश्चिमेकडे आणि इगतपुरीच्या उत्तरेकडे त्र्यंबक रांग आहे. ही रांग दोन भागात विभागलेली आहे. पहिल्या भागात बसगड, उतवड, फणीचा डोंगर, हरिहर आणि त्रिंबकगड हे सर्व किल्ले येतात. तर दुसऱ्या भागात अंजनेरी आणि घरगड हे सर्व किल्ले येतात.
हरिहर किल्ला पाहण्यासारखी ठिकाणे
मुख्य दरवाजा, पठार
किल्ला गाठायला जाताना आपल्याला कातळात खोदलेल्या पायऱ्या चढाव्या लागतात. या पायऱ्यांना धरून चढताना बऱ्याच ठिकाणी खोबण्याही असतात. या पायऱ्या चढून गेल्यावर एक दरवाजा लागतो. या दरवाजातून गेल्यावर आपण डोंगराच्या एका पातळीवर येतो. थोडं पुढे गेल्यावर पुन्हा पायऱ्या लागतात. या पायऱ्या चढून गेल्यावर आपण किल्ल्याच्या मुख्य दरवाजाजवळ पोहोचतो. या दरवाजातून आत गेल्यावर आपण किल्ल्याच्या पठारावर येतो. हे पठार फार मोठं नाही, पण मध्यभागी एक उंच भाग आहे.हनुमान आणि शंकराचे मंदिर, इमारत, टाक्या
थोडं पुढे गेल्यावर डावीकडे खाली एक गुप्त दरवाजा आहे. पण त्या जागी जाण्याचा मार्ग आता नाहीये. थोडं पुढे गेल्यावर हनुमान आणि शंकर देवांचं छोटंसं मंदिर आहे. समोरच पाण्याचा मोठा तलाव आहे. या तलावाचं पाणी पिण्याला चांगलं आहे. याच्या पुढे एक इमारत आहे. या इमारतीत दोन खोल्या आहेत आणि सुमारे दहा-बारा जण येथे राहू शकतात. या इमारतीच्या बाजूला पाच टाक्या आहेत. यापैकी एका टाक्याचं पाणी पिण्याला चांगलं आहे. हा किल्ला खूप छोटा असल्याने एक तासात सारा किल्ला फिरून येता येतो.
हरिहर किल्ल्यावर कसे जायचे ?
किल्ला गाठायला दोन रस्ते आहेत आणि दोन्ही रस्ते शेवटी एकत्र येतात. निरगुडपाडा हे गाव खोडाळा आणि त्र्यंबकेश्वर या दोन ठिकाणांना जोडणाऱ्या रस्त्यावर आहे. त्र्यंबकेश्वर पासून सुमारे २० किलोमीटर अंतरावर हे गाव आहे. मुंबईहून येण्यासाठी दोन रस्ते आहेत.
पहिला मार्ग
मुंबई ते निरगुडपाडा हा मार्ग १९४ किलोमीटर लांबीचा आहे. हा मार्ग मुंबई उपनगरातून सुरू होतो आणि पुढे ठाणे जिल्ह्यातून जातो. मार्गावरील प्रमुख ठिकाणे म्हणजे कल्याण, कसारा, खोडाळा आणि निरगुडपाडा.दुसरा मार्ग
मुंबई ते कल्याण ते भिवंडी ते वाडा ते खोडाळा ते निरगुडपाडा (१९० किमी)
इगतपुरी किंवा नाशिकहून त्र्यंबकेश्वर मार्गे निरगुडपाड्याला सहज पोहोचता येते. निरगुडपाडा हे हरीहरगड आणि भास्करगड या दोन जुनाट किल्ल्यांच्या खाली असलेले गाव आहे.